|
سلام ، حالتون خوبه؟ اینم یه مطلب ساده درباره ی شهابها برای مبتدیا...
حتما در آسمان شب رده های نورانی را دیده اید که به سرعت ناپدید میشوند ، این رده ها را شهاب مینامند . ذرات ریزی که در فضای میان سیارات پراکنده اند ، هنگامی که به جو زمین وارد میشوند بر اثر اصطکاک با جو میسوزند و به صورت شهاب دیده میشوند . چون شهابها به سرعت حرکت میکنند ، چشم ما مسیر سوختن آنها را در جو به صورت ردی درخشان میبیند. اگر جسمی که به جو زمین وارد میشود ، قطعه ای سنگی یا فلزی بزرگ باشد قسمتی از آن با زمین برخورد کرده که به آن شهاب سنگ گفته میشود.
اما علاوه بر شهاب هایی که به صورت اتفاقی در آسمان شب پدیدار میشوند ، در زمان های مشخصی از سال نیز زمین از میان توده های بزرگی از ذرات ریز عبور میکند و بارش های شهابی رخ میدهد . توده های ذرات ریز عمدتا باقیمانده ی دنباله دار های دوره ای هستند . دنباله دارها در نزدیکی خورشید ، مقدار زیادی گاز ، غبار و ذرات ریز از دست میدهند ذرات ریز به تدریج در طول مدار دنباله دارها پراکنده میشوند و به دور خورشید می گردند . ممکن است زمین در مسیر حرکت فضایی خود ، مدار دنباله دار را قطع کند و به درون توده ی ذرات وارد شود. در این صورت ، بارش های شهابی رخ میدهد چون ذرات تقریبا در مسیر شهاب های بارش شهابی را در جهت معکوس ادامه دهیم ، به نقطه ی مشخصی میرسیم که آن را کانون بارش می نامند ؛ دقیقا مانند ریل های موازی راه آهن که به نظر میرسد در دوردست یکدیگر را قطع میکنند . کانون های بارش در بارش های شهابی مختلف است و با هم تفاوت دارد. نام هر بارش شهابی از نام آن صورت فلکی که کانون بارش در آن قرار دارد گرفته میشود مانند: بارش های شهابی برساوشی ، اسدی ، جوزایی و ...
به طور معمول در بارش های شهابی غنی ، حدود صد شهاب را در ساعت میتوان مشاهده کرد ؛ یعنی به طور متوسط حدود دو شهاب در دقیقه. به این ترتیب مشخص است که براستی بارانی از شهاب ها رخ نمیدهد ؛ اما در موارد استثنائی ، بارش های شهابی استثنائی نیز رخ داده اند. برای مثال در بارش های شهابی اسدی گاهی تا 140000 شهاب در ساعت نیز دیده شده است. در بامداد 27 آبان 1378 شمسی در بارش های اسدی ، رصد کنندگان در ایران حدود 3000 شهاب را در یک ساعت شمارش کردند . هر سال زمین در حدود زمان مشخصی مسیر توده ی ذرات هر بارش را قطع میکند و بارش های شهابی رخ می دهد. در جدول زیز نام و زمان مهمترین بارش های شهابی هر سال را مشاهده میکنید :
|
مکان کانون بارش |
بیشترین تعداد شهاب رصد شده (به طور معمول) |
زمان تقریبی اوج بارش |
نام بارش |
|
میان ستاره ی کاپا – شلیاق و مو - جاثی |
15-10 |
1 اردیبهشت |
شلیاق |
|
شمال ستاره ی گاما - دلو |
35 |
15 اردیبهشت |
اتا - دلوی |
|
3 درجه ی شمال شرق ستاره ی اتا - برساوش |
80 |
21 مرداد |
برساوشی |
|
میان خی – جبار گاما - اسد |
30 |
29 مهر |
جباری |
|
5 درجه ی شمال غرب ستاره ی گاما - اسد |
متغیر |
26 آبان |
اسدی |
|
غرب ستاره ی آلفا – جوزا (کاستور) |
100؟ |
22 آذر |
جوزایی |
|
10 درجه ی جنوب ستاره ی یوتا - اژدها |
100؟ |
13 دی |
ربعی |
|
